Saktaphat Kordjan
จีนกำลังปฏิวัติพลังงานหมุนเวียนด้วยโซลาร์และลม กำลังการผลิตมหาศาลทำให้ไฟฟ้าถูกลงทั่วโลก แต่สร้างความโกลาหลในโครงข่ายและอุตสาหกรรมแบบดั้งเดิม ผู้บริโภคได้ประโยชน์สูงสุด
การปฏิวัติพลังงานหมุนเวียนของจีนคือความโกลาหลครั้งใหญ่
แนวคิด “พลังงานฟิวชัน” ที่เคยเป็นเพียงจินตนาการไซไฟ กำลังเกิดขึ้นจริงผ่านเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์และกังหันลม ซึ่งดึงพลังงานจากดวงอาทิตย์มาใช้ได้อย่างไร้ขีดจำกัด โดยมีจีนเป็นศูนย์กลางของการเปลี่ยนแปลงนี้
ในปี 2024 กำลังการผลิตไฟฟ้าทั่วโลกอยู่ที่ราว 10 เทราวัตต์ แต่จีนเพียงประเทศเดียวสามารถผลิตแผงโซลาร์ได้ถึง 1 เทราวัตต์ต่อปี โครงการพลังงานยักษ์ที่ผสานทั้งแสงอาทิตย์และลมกำลังขยายทั่วทะเลทรายและที่ราบสูงของจีน เชื่อมต่อด้วยระบบสายส่งไฟฟ้าแรงดันสูงพิเศษ (UHV)
ขณะเดียวกัน แผงโซลาร์ก็แพร่หลายทั่วอาคารและบ้านเรือนจากนโยบายรัฐที่อำนวยความสะดวกด้านเอกสารและระบบเชื่อมต่อ ราคาพลังงานแสงอาทิตย์จากจีนลดลงจนถูกที่สุดในประวัติศาสตร์เฉลี่ยเพียง 4 เซนต์ต่อกิโลวัตต์ชั่วโมง ส่งผลให้หลายประเทศหันมาใช้พลังงานสะอาดมากขึ้น
คนงานในมณฑลเจ้อเจียงกำลังผลิตโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อส่งออกไปยังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ภาพ: Getty Images)
แต่เบื้องหลังความสำเร็จนี้ก็เต็มไปด้วยความท้าทายจาก การแข่งขันที่รุนแรงและการผลิตเกินขนาด เมื่อพลังงานหมุนเวียนขยายตัวเร็วกว่าที่ระบบไฟฟ้าจะรับไหว เกิดปัญหา ไฟฟ้าเกิน ความไม่เสถียร และราคาติดลบ เช่นในมณฑลชานตงและซินเจียง บางพื้นที่ต้อง ตัดพลังงานแสงอาทิตย์ทิ้ง เพื่อให้โรงไฟฟ้าอื่นทำงานได้
สงครามราคายังทำให้หลายบริษัทขาดทุน แม้ผู้บริโภคจะได้ไฟฟ้าราคาถูก ในภาคยานยนต์ โรงงานของ เทสล่าในเซี่ยงไฮ้ ช่วยให้บริษัทจีนอย่าง BYD และ Nio เติบโตเร็ว จนจีนกลายเป็น ผู้ส่งออกรถยนต์ไฟฟ้ารายใหญ่ที่สุดของโลกในปี 2024
แม้การแข่งขันดุเดือดจนหลายบริษัทล้มเหลว แต่ผู้บริโภคทั่วโลกกลับได้ รถไฟฟ้าคุณภาพดี ราคาจับต้องได้
ขณะเดียวกัน โลกตะวันตก โดยเฉพาะสหรัฐฯ ภายใต้แนวคิด “พลังงานแบบเดิม” ของ โดนัลด์ ทรัมป์ กลับชะลอการพัฒนาโซลาร์และลม ทำให้ตามจีนไม่ทัน
โรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดใหญ่ในมณฑลซานตง ประเทศจีน (ภาพ: Getty Images)
แม้การปฏิวัติพลังงานของจีนจะเต็มไปด้วย ความยุ่งเหยิง ทั้งการผลิตล้น ระบบไฟฟ้าที่ไม่พร้อม และบริษัทที่เสี่ยงล้ม แต่มันกำลังสร้าง ยุคใหม่ของพลังงานสะอาด ที่เปลี่ยนโลกอย่างรวดเร็วและไม่อาจย้อนกลับได้ เหมือนที่ เหมา เจ๋อตุง เคยว่าไว้ “การปฏิวัติไม่ใช่งานเลี้ยงน้ำชา”
ในวันที่โลกเผชิญ ภัยพิบัติจากสภาพภูมิอากาศ เช่น เฮอร์ริเคนเมลิสซ่าที่พัดถล่มแคริบเบียน แผงโซลาร์บนหลังคากลับช่วยให้ ไฟฟ้ากลับมาได้ก่อนใคร นี่เป็นสัญญาณชัดเจนว่า การอัปเกรดระบบพลังงานของโลกได้เริ่มต้นแล้ว
ที่มา: wired
