Nattida Suriyodara
ศาลแคนาดาอนุมัติการดำเนินคดีแบบกลุ่มต่อ Apple กรณีข้อตกลงเครื่องมือค้นหากับ Google ที่ถูกกล่าวหาว่าขัดขวางการแข่งขันและดันราคาโฆษณาให้สูงขึ้น
ศาลแคนาดาอนุมัติการดำเนินคดีแบบกลุ่มต่อ Apple ปมข้อตกลงเครื่องมือค้นหากับ Google
ผู้พิพากษาศาลฎีกาแห่งรัฐบริติชโคลัมเบียได้อนุมัติการดำเนินคดีแบบกลุ่มต่อ Apple จากข้อกล่าวหาที่ว่าข้อตกลงด้านระบบค้นหาข้อมูลร่วมกับ Google ได้ปิดกั้นการแข่งขันทางการค้าและทำให้ราคาค่าโฆษณาสูงเกินจริง
ข้อตกลงเสิร์ชเอนจินของ Apple และ Google ตกเป็นเป้าการตรวจสอบทั่วโลก
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ข้อตกลงระหว่าง Apple กับ Alphabet ในการตั้งให้ Google เป็นเครื่องมือค้นหาเริ่มต้นบน Safari ได้รับความสนใจจากหน่วยงานกำกับดูแลในสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย ขณะที่ความกังวลเกี่ยวกับการแข่งขันในตลาดค้นหาข้อมูลก็ถูกตรวจสอบอย่างเข้มงวดในสหภาพยุโรปและญี่ปุ่นเช่นกัน
แม้ว่ารายละเอียดของการสอบสวนในแต่ละพื้นที่จะแตกต่างกัน แต่ล้วนชี้ไปที่ความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบจากการผูกขาดตลาดของ Google รวมถึงประเด็นที่ว่าข้อตกลงกับบริษัทอื่น ๆ อาจเป็นการจำกัดการแข่งขันทางการค้าหรือไม่
ข้อตกลงระหว่าง Apple กับ Google ได้รับความสนใจอย่างมากในการพิจารณาคดีต่อต้านการผูกขาดของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ซึ่งมีการขึ้นให้การของผู้บริหาร Apple อย่าง Eddy Cue และ John Giannandrea โดย Giannandrea ได้ย้ายจาก Google มาร่วมงานกับ Apple ในปี 2018 และทำหน้าที่ดูแลงานด้าน AI จนกระทั่งก้าวลงจากตำแหน่งเมื่อช่วงต้นปีนี้
ผลจากการพิจารณาคดีในสหรัฐฯ ทำให้ผู้พิพากษาศาลรัฐบาลกลางตัดสินเมื่อเดือน ส.ค. 2024 ว่า Google รักษาสถานะการผูกขาดในตลาดค้นหาออนไลน์อย่างผิดกฎหมายผ่านข้อตกลงที่ขัดขวางการแข่งขัน ซึ่งรวมถึงข้อตกลงกับ Apple ด้วย
หลักฐานที่ปรากฏระหว่างการไต่สวนในสหรัฐฯ ได้กลายมาเป็นหัวใจสำคัญของการดำเนินคดีแบบกลุ่มต่อ Apple ในแคนาดา ซึ่งผู้พิพากษาศาลฎีกาแห่งรัฐบริติชโคลัมเบียเพิ่งอนุมัติให้ดำเนินคดีอย่างเป็นทางการ
ศาลแคนาดาไฟเขียวเดินหน้าคดีแบบกลุ่มโดยมี Apple เป็นจำเลยรายเดียว
คดีดังกล่าวเริ่มฟ้องร้องครั้งแรกในปี 2021 โดย Spark Event Rentals Ltd. ซึ่งเป็นบริษัทให้บริการเช่าอุปกรณ์จัดงานในรัฐบริติชโคลัมเบีย ฝั่งโจทก์อ้างว่า Apple และ Google ร่วมมือกันจำกัดการแข่งขันในตลาดเครื่องมือค้นหา ส่งผลให้ Google สามารถเรียกเก็บค่าโฆษณาจากผู้ลงโฆษณาในราคาที่สูงเกินจริง
ทางด้าน Apple โต้แย้งว่าข้อตกลงกับ Google เป็นเพียงการจัดการเพื่อกระจายสินค้าอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ใช่การสมรู้ร่วมคิดที่ผิดกฎหมาย และยืนยันว่า Google ควรเป็นจำเลยที่แท้จริง พร้อมระบุว่าบริษัทของตนเป็นเพียงผู้ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง
เดิมทีคดีนี้ระบุชื่อทั้ง Apple และ Google เป็นจำเลยร่วมกัน แต่ต่อมาโจทก์ได้ถอนฟ้อง Google ออกจากคดี หลังเกิดข้อพิพาทเกี่ยวกับเงื่อนไขการอนุญาโตตุลาการในสัญญาว่าจ้างโฆษณา
เมื่อเหลือ Apple เป็นจำเลยเพียงรายเดียว ผู้พิพากษา Thomas ได้อนุญาตให้คดีนี้ดำเนินต่อไปในรูปแบบคดีแบบกลุ่ม เนื่องจากเห็นว่ามีมูลเพียงพอที่จะไต่สวนว่าเงินส่วนแบ่งรายได้ที่ Google จ่ายให้นั้น เป็นการขัดขวางไม่ให้ Apple พัฒนาเครื่องมือค้นหาของตัวเองหรือไม่
การฟ้องร้องครั้งนี้เรียกร้องค่าชดเชยทางการเงินสำหรับผู้ลงโฆษณาที่จ่ายค่าโฆษณาบนระบบค้นหาของ Google สูงเกินจริง และศาลยังอนุญาตให้พิจารณาประเด็นการเรียกค่าเสียหายเชิงลงโทษต่อไปด้วย
ขอบเขตของคดีแบบกลุ่มครอบคลุมผู้อยู่อาศัยในแคนาดาที่ซื้อโฆษณาบนระบบค้นหาจาก Google ตั้งแต่ปี 2005 ซึ่งเป็นปีที่ Apple และ Google บรรลุข้อตกลงร่วมกันครั้งแรกในการกำหนดให้ Google เป็นเครื่องมือค้นหาเริ่มต้นบน Safari เพื่อแลกกับส่วนแบ่งรายได้จากโฆษณา
คำตัดสินของศาลชี้มีมูลเหตุให้พิจารณาแต่ยังไม่ได้ระบุว่า Apple มีความผิด
คำตัดสินนี้ไม่ได้เป็นการชี้ขาดว่า Apple กระทำการขัดขวางการแข่งขันทางการค้า แต่เป็นเพียงการอนุญาตให้ข้อกล่าวหาดังกล่าวสามารถดำเนินคดีต่อไปในรูปแบบคดีแบบกลุ่มได้เท่านั้น
ส่วนหนึ่งของคำตัดสินระบุว่า ข้อเสนอหลักที่ปรากฏในคำฟ้องคือ Apple มีทรัพยากรและเครือข่ายการกระจายสินค้าที่พร้อมจะเข้าสู่ตลาดเครื่องมือค้นหาได้ แต่เลือกที่จะไม่ทำ เพราะ Google จ่ายเงินส่วนแบ่งรายได้มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อให้ Google เป็นผู้ให้บริการค้นหาเริ่มต้นบนผลิตภัณฑ์ของ Apple ข้อตกลงนี้ทำให้ Google มีอำนาจเหนือตลาดและสามารถเรียกเก็บค่าโฆษณาบนเครื่องมือค้นหาในระดับที่สูงกว่าการแข่งขันปกติ
ผู้พิพากษามองว่าคำฟ้องนี้แสดงให้เห็นถึงเจตนาร่วมกันในการกระทำความผิดตามมาตรา 45 ของกฎหมายการแข่งขันทางการค้า จึงไม่อาจปฏิเสธได้อย่างชัดเจนว่าโจทก์ไม่ได้ยกข้ออ้างเรื่องข้อตกลงไม่แข่งขันกันในตลาดเครื่องมือค้นหาระหว่าง Google กับ Apple
นอกจากนี้ ผู้พิพากษา Thomas ยังได้อ้างถึงคำให้การของ Giannandrea และยกคำพูดโดยตรงของ Cue จากการพิจารณาคดีต่อต้านการผูกขาดในสหรัฐฯ ก่อนจะสรุปว่าสิ่งนี้เป็นข้อเท็จจริงพื้นฐานที่สนับสนุนข้อสันนิษฐานว่า Apple ไม่ลงมาแข่งขันกับ Google ในตลาดเครื่องมือค้นหาเนื่องจากข้อตกลงดังกล่าว
ผู้พิพากษาได้รับฟังข้อคัดค้านของ Apple เกี่ยวกับพยานหลักฐาน โดยยอมรับว่าโจทก์ได้เลือกนำเสนอเฉพาะหลักฐานที่เป็นประโยชน์ต่อรูปคดีของตน แต่เห็นว่าการกระทำดังกล่าวมีความเหมาะสมแล้วสำหรับกระบวนการพิจารณาคดีในขั้นนี้
เมื่อคดีแบบกลุ่มได้รับการอนุมัติ กระบวนการจะดำเนินต่อไปสู่ขั้นตอนการพิจารณาคดีในศาล แม้ว่าจะยังไม่มีการประกาศกำหนดวันนัดพิจารณาคดีอย่างเป็นทางการในขณะนี้
ที่มา: 9to5mac
